Bir GFR hesaplayıcısı kullanmak, böbrek fonksiyonunu değerlendirmeye ve olası sorunları erken tespit etmeye yardımcı olabilir; bu da böbrek hastalığının ilerlemesini önlemek veya yavaşlatmak için zamanında müdahalelere olanak sağlar.
Glomerüler filtrasyon hızı (GFR), böbreklerin ne kadar iyi çalıştığını değerlendirmek için kullanılan bir testtir. Bu test, glomerüllerden (küçük böbrek filtreleri) ne kadar kan geçtiğini ölçer; yani böbreklerin vücuttaki tüm metabolik artık ürünleri süzme ve atma yeteneğini değerlendirir. GFR, böbrek fonksiyonunun en iyi göstergesi ve fonksiyonel kitle değerlendirmesi için büyük olasılıkla en doğru göstergedir. Bu tahminler, KBY’nin evresini belirlemek, şiddetini değerlendirmek ve ilerlemesini izlemek için kullanılır. Hastanın böbrek durumu hakkında net bir tablo elde edildiğinde, tedavi yöntemleri belirlenebilir. Böbrek hastalığı ne kadar erken tespit edilirse, ilerlemesini yavaşlatma şansı o kadar artar.
Glomerüler filtrasyon hızının (GFR) hesaplanması, çeşitli yöntemlerle yapılır:
plazmadaki kreatininin ölçülmesi,
24 saatlik idrar toplama sonrası kreatinin klerensinin belirlenmesi ve uygun hesaplamaların yapılması,
ve en doğru şekilde, radyoizotop (radionüklid) yöntemleri ile.
Günlük pratikte, GFR seviyesi ayrıca kan kreatinin düzeyi (SCr) ve yaş, cinsiyet, vücut büyüklüğü ve etnik köken gibi değişkenler göz önüne alınarak denklemlerle tahmin edilebilir.
GFR hesaplamalarından en erken kullanılanlardan biri, yaş, cinsiyet ve kas kütlesini dikkate alan Cockcroft-Gault kreatinin klerens formülüdür.
Kadınsa, sonucu 0,85 ile çarpın.
Bununla birlikte, daha yakın zamanlı çalışmalar, Cockcroft-Gault formülünün böbrek fonksiyonunu fazla tahmin edebileceğini göstermiştir; bu da ilaç doz önerilerinin yüksek verilme riskini artırır.
Günümüzde yetişkinlerde en yaygın kullanılan denklem, Modification of Diet in Renal Disease (MDRD) Çalışması tarafından önerilen formüldür:
GFR (mL/dak/1,73m²)=186×(SCr)−1.154×(yas¸)−0.203×(0.742 kadınsa)×(1.212 Afrikalı/Amerikan Siyah ise)
Yetişkinlerde normal GFR değeri 90’ın üzerindedir. Ancak yaşla birlikte, böbrek hastalığı olmayan kişilerde bile GFR azalır.
| Yaş (yıl) | Ortalama tahmini GFR |
|---|---|
| 20 - 29 | 116 |
| 30 - 39 | 107 |
| 40 - 49 | 99 |
| 50 - 59 | 93 |
| 60 - 69 | 85 |
| 70+ | 75 |
| Evre | GFR | Böbrek Fonksiyonu | |
|---|---|---|---|
| Evre 1 | 90 ve üzeri | Normal böbrek fonksiyonları ile birlikte böbrek hasarı | View more |
| Evre 2 | 60 ile 89 arası | Böbrek fonksiyonlarında hafif derecede kayıp ile birlikte böbrek hasarı | View more |
| Evre 3 | 30 ile 59 arası | Böbrek fonksiyonlarında orta derecede azalma ile birlikte böbrek hasarı | View more |
| Evre 4 | 15 ile 29 arası | Böbrek fonksiyonlarında ciddi derecede azalma ile birlikte böbrek hasarı | View more |
| Evre 5 | 15’in altında veya diyaliz | Son dönem böbrek yetmezliği | View more |