Diyaliz

Diyaliz, genellikle kanın bir makine aracılığıyla filtrelenip temizlenmesini içeren, kandaki metabolik son ürünleri ve fazla sıvıyı uzaklaştıran bir prosedürdür. Doğal böbrek fonksiyonunun yerini aldığı için sıklıkla böbrek yerine koyma tedavisi (BYKT) olarak adlandırılır.

Diyaliz ne zaman gerekli olur?

Hastalar evre 5 böbrek hastalığı (KBY) ile teşhis edildiğinde, böbrek yetmezliği evresine ulaşmış olurlar; yani insan vücudunun homeostazını (dengeyi) sürdürememesi durumu söz konusudur. Bu, böbrek fonksiyonunun %10–15’in altına düştüğü ve böbreklerin artık kanı filtreleyip idrar üretemediği anlamına gelir. Bu durum, vücutta toksinlerin ve fazla sıvının birikmesine yol açar. Eğer hasta doğrudan önleyici böbrek nakline (diyaliz öncesi nakil) yönlendirilmezse, böbreklerin görevini taklit etmenin bir yolu hemodiyalizdir.

Aşağıdaki belirtiler, hemodiyalize başlamanız gerektiğini gösterir:

  • 1,73 m² vücut yüzey alanı için GFR 5–9 ml/dk

  • Üremiye bağlı perikardit (biriken metabolik toksinler nedeniyle kalbi çevreleyen perikard dokusunun iltihaplanması)

  • Koagülopati (kanın pıhtılaşma yeteneğinin bozulması)

  • Bulantılı gastroenteropati (kusma ile veya kusma olmadan)

  • Anoreksiya veya açıklanamayan kilo kaybı

  • Artan kafa karışıklığı ile ensefalopati

  • Diüretik tedaviye cevap vermeyen hacim fazlalığı / hipertansiyon

  • Dirençli hiperkalemi (yüksek potasyum)

Ne sıklıkla diyaliz yapmam gerekiyor?

Böbrek fonksiyonunu başarılı bir şekilde yerine koymak ve vücudunuzun düzgün çalışmasını sağlamak için, diyalizin haftalık rutininizin bir parçası haline gelmesi hayati öneme sahiptir. Belirli günlerde ve belirli bir süre boyunca diyaliz yapmak, kanın yeterince temizlenmesi ve vücuttaki fazla sıvının uzaklaştırılması için önemlidir.

Mevcut verilere göre, genellikle merkezde yapılan hemodiyaliz programı, haftada 3 kez, her seferinde yaklaşık 4 saat diyaliz yapılmasını içerir.

Sıklık hastadan hastaya değişir ve diyaliz tedavi seanslarınızın süresini ve sıklığını değerlendirecek ve reçeteleyecek olan kişi doktorunuzdur. Çalışmalar, doğru miktarda diyaliz yapılmasının genel sağlığınızı iyileştirdiğini, sizi hastaneden uzak tuttuğunu ve daha uzun yaşamanıza olanak sağladığını göstermiştir. Doğru tedavi miktarını aldığınızdan emin olmak için, sağlık ekibiniz iyi halinizi yakından takip edecektir ve bunu aylık laboratuvar testleri ile yapacaktır.

Diyaliz tedavileri nerede yapılır?

Lokasyon söz konusu olduğunda, diyaliz tedavilerinizi bir diyaliz kliniğinde veya evde yapmayı tercih edebilirsiniz. Tıbbi durumunuza ve isteklerinize bağlı olarak, siz ve doktorunuz en uygun tedavi yöntemine karar vereceksiniz.

Evde diyaliz son zamanlarda büyük ilgi görmüştür, çünkü uzman bir merkezin tıbbi takibi ile evinizin konforunda yapılabilir.

Ancak, tüm lojistik engeller (ayrı bir alan, özel sıhhi tesisat ve bir diyaliz partnerinin bulunması) nedeniyle, hemodiyalizin en yaygın olarak diyaliz merkezlerinde yapılması tercih edilir.

Bu merkezler, işlemin sorunsuz ve güvenli bir şekilde yürütülebilmesi için gerekli teknoloji, son teknoloji diyaliz makineleri ve hemodiyaliz konusunda uzmanlaşmış tıbbi ve hemşirelik personeli ile tamamen donatılmış olmalıdır.